بررسیهای میدانی از مراکز اصلی فروش لوازم خانگی در بهار ۱۴۰۵ نشان میدهد اگرچه تنوع و عرضه کالا در فروشگاهها مناسب است، اما تعداد خریداران نسبت به سالهای گذشته کاهش محسوسی داشته و بسیاری از فروشندگان از افت فروش و ضعف قدرت خرید خانوارها گلایهمندند. عرضه مناسب کالا در کنار رکود عمیق، خانوارها را بیشتر به «تماشاگران بازار» تبدیل کرده تا خریداران واقعی.
آمار تولید هم همین روند را تأیید میکند. تولید لوازم خانگی که در سال ۱۴۰۳ به حدود ۱۹ میلیون و ۳۲۸ هزار دستگاه رسیده بود، در سال ۱۴۰۴ با وجود دو دوره جنگ به حدود ۱۸ میلیون دستگاه کاهش یافت. در دو ماه ابتدایی سال ۱۴۰۵ نیز حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار دستگاه تولید شده که نسبت به یک میلیون و ۹۰۰ هزار دستگاه مدت مشابه سال قبل، افت قابل توجهی را نشان میدهد.
این وضعیت باعث شده بسیاری از فروشندگان برای حفظ نقدینگی، سیاستهای فروش خود را تغییر دهند؛ با این حال، کاهش فروش الزاماً به معنای کاهش قیمت نیست، زیرا هزینههای تولید و تأمین همچنان بالا باقی مانده است.
در میان جستوجوهای پرتکرار این روزها، عبارتهایی مانند «ارزان شدن لوازم خانگی از شنبه» بارها در فضای مجازی و شبکههای خبری دیده میشود. باید صادقانه گفت تا لحظه تنظیم این گزارش، هیچ بخشنامه رسمی و تأییدشدهای مبنی بر کاهش سراسری قیمت لوازم خانگی از یک تاریخ مشخص مانند «شنبه» منتشر نشده است؛ برعکس، نمونه مستندی که در ماههای اخیر ثبت شده، اطلاعیه یکی از تولیدکنندگان بزرگ (اسنوا) بود که از افزایش تا سقف ۱۰ درصدی قیمت محصولات خود از یک روز شنبه مشخص خبر داد، نه کاهش قیمت. بنابراین توصیه میشود مصرفکنندگان پیش از هرگونه تصمیم خرید یا فروش بر اساس چنین شایعاتی، منتظر اعلام رسمی سازمان حمایت یا وزارت صمت بمانند.
با اینحال، نشانههای محتاطانهای از احتمال کاهش قیمت در آینده وجود دارد. عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس در اوایل تیرماه ۱۴۰۵ با اشاره به تدابیر افزایش تولید مواد اولیه و تأمین انرژی، تأکید کرد که در ماههای آینده باید شاهد کاهش قیمت لوازم خانگی در بازار باشیم؛ بهویژه چون وزیر نیرو قول داده تأمین برق صنایع در تابستان بدون مشکل مدیریت شود و پس از پایان جنگ، قیمت عرضه مواد اولیه در بورس کالا نیز کاهشی شده است. نماینده دیگری از مجلس هم راهکار کاهش قیمت را در افزایش عرضه ورق فولاد از سوی فولاد مبارکه و واردکنندگان، و همچنین برخورد جدی با احتکارکنندگان میداند.
بازار لوازم خانگی در سال ۱۴۰۵ در نقطهای حساس ایستاده است؛ رکود تقاضا از یکسو و تورم رکوردشکن از سوی دیگر، تصویری متناقض اما واقعی از این صنعت ترسیم کردهاند. بخشنامههای قیمتگذاری دولتی برای چهار قلم اصلی همچنان پابرجاست، اما تحقق وعدههای کاهش قیمت به ثبات نرخ ارز و بهبود زنجیره تأمین وابسته است. برای خانوارهایی که قصد خرید لوازم خانگی ضروری دارند، پیگیری اعلامیههای رسمی سازمان حمایت و وزارت صمت — و نه شایعات فضای مجازی — همچنان معتبرترین منبع تصمیمگیری خواهد بود.